Εκτύπωση

Περιβαλλοντικό ζήτημα

Η κατανομή της καφέ αρκούδα Ursus arctos * στην Ελλάδα δείχνει δύο μεγάλους ξεχωριστούς πυρήνες πληθυσμού μόνιμης παρουσίας που βρίσκονται σε απόσταση περίπου 200 χιλιόμετρα μεταξύ τους, στο βόρειο-δυτικό και βόρειο-ανατολικό τμήμα της χώρας αντίστοιχα, στην περιοχή Περιστέρι-Πίνδου και το ορεινό συγκρότημα της Ροδόπης, σε συνολική επιφάνεια πάνω από 13.500 km2.

Η περιοχή αντιπροσωπεύει το νοτιότερο άκρο της κατανομής του είδους σε ευρωπαϊκή κλίμακα και έχει εξαιρετική βιο-γεωγραφική σημασία. Συνολικά τα στοιχεία για την κατάσταση της καφέ αρκούδας και στην Ελλάδα τα τελευταία 10 χρόνια και όπως καταγράφονται τα δεδομένα παρουσίας και δραστηριότητας της καφέ αρκούδας (ένα μεγάλο μέρος από αυτά αποκτήθηκαν μέσω προηγούμενων έργων LIFE) δείχνουν ότι η υπάρχει ζήτημα στη σχέση αρκούδας - ανθρώπινης παρέμβασης .

Τρεις βασικοί παράγοντες που φαίνεται να είναι η αιτία του φαινομένου, που σιγά-σιγά έχει εξελιχθεί σε πρόβλημα:

• Θετικές τάσεις στην περιοχή για τον υπο-πληθυσμό της αρκούδας που σχετίζονται είτε με τις προηγούμενες επιτυχημένες προσπάθειες διατήρησης στην Ελλάδα ή / και σε αύξηση της αναπαραγωγικής επιτυχίας και του ποσοστού επιβίωσης στις γέννες  που και οι δύο έχουν ως αποτέλεσμα την επέκταση της κατανομής της αρκούδας σε περιοχές που ιστορικά υπήρχε, φτάνοντας το εύρος κατανομής σε έκταση περίπου 21.000 km2. Οι περισσότερες "νέες αποικίες" βρίσκονται σε τοπία σχετικά χαμηλού υψόμετρου με γεωργική κυρίως χρήση γης, δάση και πολλά μικρά χωριά που αποτελούν ένα σύνθετο μωσαϊκό.

• Ο δεύτερος παράγοντας είναι ο κατακερματισμός των οικοτόπων, η διαταραχή του βίου και ο φραγμός των δρόμων της αρκούδας από την κατασκευή υποδομών μεταφορών. Ο πρόσφατα κατασκευασμένος αυτοκινητόδρομος υψηλής ταχύτητας (Εγνατία Οδός), που διασχίζει μερικά από τους πιο σημαντικούς βιότοπους αρκούδας της χώρας στα βόρεια βουνά της Πίνδου, συμπεριλαμβανομένου τμήματος της περιοχής - στόχο του έργου αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.

• Η αύξηση της αμέλειας και της έλλειψης ορθολογικής διαχείρισης μιας ορισμένης κατηγορίας των ανθρώπινων πόρων που σχετίζονται με τα τρόφιμα, όπως οικιακά απορρίμματα και απόβλητα χαοτικά διασκορπισμένα σε πολλές περιοχές ενδιαιτημάτων  της αρκούδας  διαμόρφωσαν την «προβληματική» συμπεριφορά αρκούδων εξοικιωμένες με ανθρώπινη δραστηριότητα.

Οι τρεις παραπάνω παράγοντες είναι κυρίως υπεύθυνοι για τη δημιουργία καταστάσεων σύγκρουσης ανθρώπου - αρκούδας, που αν δεν υπάρξει ορθή διαχείριση είναι πιθανό να θέσει σε κίνδυνο όλες τις προηγούμενες προσπάθειες που έχουν αναπτυχθεί, προκειμένου να παραμείνουν τα προστατευόμενα είδη σε μια επαρκώς ικανοποιητική κατάσταση διατήρησης.